August  06, 2018

กลไกให้ความช่วยเหลือ
"ผู้ป่วยจิตเวช (ข้างถนน)"

เคยเห็นคนเหล่านี้กันอยู่ใช่มั้ยครับ คนที่นั่งพูด หัวเราะคนเดียว แต่งตัวสกปรกมอมแมม และเราชอบเรียกเขาว่า"คนบ้า" แต่จริงๆแล้วเขาคือผู้ป่วยจิตเวชครับ ไม่ค่อยมีใครคิดสนใจเขาในฐานะผู้ป่วยหรอกครับ บวกกับกลไกให้ความช่วยเหลือฟื้นฟูของรัฐก็มีข้อจำกัดที่มากมาย
 
ลองมาดูกันครับกลไกที่ว่ามีอะไรบ้างและปัญหาข้อจำกัดคืออะไรที่ส่งผลให้
"ผู้ป่วยจิตเวช" ต้องอยู่ข้างถนน
 
 
 
 

 "ใครมีอำนาจหน้าที่ในการนำส่งให้ความช่วยเหลือผู้ป่วยจิตเวชที่อยู่ข้างถนนบ้าง"

ตามพระราชบัญญัติสุขภาพจิต 2551 บอกไว้ว่ามี...
 
"พนักงานเจ้าหน้าที่" (ซึ่งกินความหมายกว้างขวางไปทั้งหมอ พยาบาล นักสังคมสงเคราะห์ในโรงพยาบาล และเจ้าหน้าที่อื่นๆในสายงานสาธารณสุข)
เมื่อเป็นแบบนี้จึงไม่สามารถฟอร์มทีมขึ้นมาเพื่อออกไปนำตัวผู้ป่วยจิตเวชที่ข้างถนนได้อย่างแน่นอน
 
"ตำรวจ"
ปัญหาอันดับต้นๆที่ตำรวจไม่สามารถให้ความช่วยเหลือผู้ป่วยจิตเวชเร่ร่อนได้นั้นคือ ภารกิจงานที่มากล้น ทั้งอาชญากรรม จราจร สืบสวน สอบสวน หรือแม้แต่การไม่รู้ว่าตัวเองเองคือพนักงานเจ้าหน้าที่ตามพรบ.สุขภาพจิต ยังไม่ต้องพูดถึงถ้าได้เข้าให้ความช่วยเหลือผู้ป่วยจิตเวชแล้วก็ตามบางครั้งก็ขาดทักษะและเครื่องมือในการช่วยเหลือผู้ป่วย ในบางรายควบคุมตัวผู้ป่วยยังต้องใช้กุญแจมือแทนที่จะเป็นเครื่องไม้เครื่องมือที่ปลอดภัยต่อตัวผู้ป่วย
 
"ฝ่ายปกครอง"
เช่น ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน แน่นอนว่าฝ่ายปกครองที่ว่าไปถ้าต้องนำตัวผู้ป่วยจิตเวชไปรับการรักษาก็ยังต้องอาศัยตำรวจมาช่วยอยู่ดี ปัญหาก็วนกลับมาที่ตำรวจ สุดท้ายก็ไม่สามารถให้ความช่วยเหลือผู้ป่วยจิตเวชข้างถนนได้เหมือนเดิม
 
สรุปคือแต่ละหน่วยงานนำส่งช่วยเหลือผู้ป่วยมีข้อจำกัดในการให้ความช่วยเหลือผู้ป่วยจิตเวชเร่ร่อนข้างถนนสูงมากจนทำให้การให้ความช่วยเหลือแต่ละเคสแต่ละครั้งแต่ละคนเป็นเรื่องยุ่งยากมากๆ และก็ไม่สามารถนำส่งไปในระบบโรงพยาบาลได้ เพราะโรงพยาบาลเองในระบบก็เต็ม
 
 
 
 
"สถานบำบัดรักษา"
เป็นคำเรียกตามพระราชบัญญัติสุขภาพจิต 2551 ที่ใช้เรียกทั้งโรงพยาบาลฝ่ายกายและโรงพยาบาลทางจิตเวชเฉพาะทาง
 
ข้อจำกัดสำคัญของโรงพยาบาล ที่ทำให้ผู้ป่วยจิตเวชยังคงปรากฏตัวอยู่ที่ข้างถนนนั้นคือผู้ป่วยจิตเวชที่เป็นผู้ป่วยในของโรงพยาบาลนั้นมีจำนวนมากเกิน เกินความสามารถจะรับไหวของบุคลากรและตัวระบบเอง
 
หนำซ้ำยังมีผู้ป่วยจิตเวชที่สิ้นสุดการรักษาแล้วแต่ไปไหนไม่ได้ กลับบ้านก็ไม่ได้ ไปสถานสงเคราะห์ สถานสงเคราะห์ก็เต็ม
จึงส่งผลให้โรงพยาบาลเองมีผู้ป่วยจิตเวชที่มากอยู่แล้วจึงพยายามชะลอการนำส่งผู้ป่วยจิตเวชจากตำรวจหรือหน่วยงานนำส่งผู้ป่วยนั้นเอง
 
 
 
 
 
"สถานสงเคราะห์ของรัฐ"
ที่มีไว้รับผู้ป่วยจิตเวชที่สิ้นสุดการรักษาแล้วโดยตรงแต่ยังไม่สามารถออกไปใช้ชีวิตได้นั้น มีอยู่เพียง 2 แห่งในประเทศไทยและมีสภาพคนในเต็ม คนนอกเข้าไม่ได้
 
แม้แต่สถานสงเคราะห์ที่ไม่มีภารกิจรับผู้ป่วยจิตเวชโดยตรงแต่มีระเบียบที่ต้องรับผู้ป่วยจิตเวชที่ยังไม่มีความพร้อมออกไปใช้ชีวิตเองได้ที่มีชื่อเรียกว่า "สถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง" ที่มีอยู่ทั่วประเทศทั้ง 11 แห่งก็อยู่ในสภาพที่คนเต็มจนปริ่มยากที่จะรับคนใหม่เข้ามาได้
 
มันก็ส่งผลย้อนกลับให้ต้นทางคือระบบนำส่งผู้ป่วยจิตเวชไม่สามารถทำได้อย่างคล่องตัว ส่งผลให้ผู้ป่วยจิตเวชจึงอยู่ที่ข้างถนนต่อไป และต่อไป


#ผู้ป่วยข้างถนน #ผู้ป่วยจิตเวชเร่ร่อน #HumanOnStreet #ปัญหาการดูแลผู้ป่วยจิตเวช
#เพราะมนุษย์ไม่ควรตกอยู่ในชะตากรรมเช่นนี้

6 AUG 2018
<< Back

Read : 864