April  14, 2017

ถอดบทเรียนปัญหาผู้ป่วยข้างถนนรายหนึ่ง

เธออยู่ที่ข้างถนนมานานกว่า 2 ปี เข้าออกโรงพยาบาลเพราะอาเจียนเป็นเลือด รักษาเสร็จสิ้นแพทย์ให้กลับบ้าน แต่บ้านที่กลับคือ"ข้างถนน" 
เธอไม่ได้มีแค่อาการทางร่างกายแต่ข้อเท็จจริงแล้วเธอมีอาการป่วยทางจิต เป็นผู้ป่วยจิตเวช เธอได้ยามาเธอคงไม่ได้สนใจจะกิน เธอได้รับคำเตือนจากแพทย์มาให้ดูแลตัวเอง แต่เธอก็ยังกินเหล้าไม่เคยขาด 
เธอจะดูแลตัวเองได้อย่างไร เธอจะกินยาเองได้อย่างไร ในเมื่อเธอเป็นผู้ป่วยจิตเวชที่ไม่เคยได้มีใครสังเกตหรือตั้งสมมติฐานว่าเธอมีภาวะของผู้ป่วยจิตเวช หรือแม้แต่ตัวแพทย์ที่เธอเคยเข้ารับการรักษาเองก็ตาม 
วันนั้นทางทีมงานโครงการผู้ป่วยข้างถนนได้ทำการประสานงานเพื่อลงพื้นที่ให้ความช่วยเหลือเธอให้ได้รักษาที่เริ่มต้นจากอาการจิตเวช และตรวจรักษาทางกายเพื่อให้เธอได้รับการดูแลด้านสุขภาพไปด้วยข้อมูลที่บอกว่าเธอต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลแล้วหลายครั้ง บวกกับการใช้ชีวิตที่ข้างถนนโดยไม่มีความสามารถดูแลตัวเองได้เนื่องจากอาการทางจิต 
เธอถูกส่งไปในโรงพยาบาลทางกายแห่งหนึ่งซึ่งเป็นโรงพยาบาลที่ถูกประกาศตาม พ.ร.บสุขภาพจิตว่าให้เป็นสถานบำบัดรักษาไปด้วยในตัว แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นคือ.... 
1.มีการประเมินจิตเวชและผลคือเป็นผู้ป่วยจิตเวช แต่โรงพยาบาลไม่สามารถรองรับได้เนื่องจากไม่มีแผนกผู้ป่วยในที่ดูแลผู้ป่วยจิตเวชรองรับ โรงพยาบาลมีแต่แพทย์ที่จะตรวจจิตเวชได้แต่ไม่สามารถทำการดูแลใกล้ชิดในระบบผู้ป่วยในได้ 
2.แพทย์เองไม่กล้าที่จะตรวจทางร่างกายเพราะผู้ป่วยปฏิเสธการรักษาจึงไม่สามารถทราบอาการว่าผู้ป่วยเองเป็นอะไร ทั้งๆที่แพทย์เองก็ตั้งข้อสังเกตแล้วว่าผู้ป่วยน่าจะมีความผิดปกติที่ช่องท้อง และผู้ป่วยเองก็มีสภาวะจิตเวชตามที่แพทย์ทำการประเมินเบื้อนต้นดังนั้นแพทย์เองสามารถที่จะทำการบำบัดรักษาเพื่อเป็นประโยชน์แก่สุขภาพของผู้ป่วยได้ ซึ่งมันถูกระบุไว้ใน พ.ร.บ.สุขภาพจิต 
3.สุดท้ายแพทย์เองจึงทำการบำบัดรักษาเบื้องต้นในลักษณะที่ต้องมีการบังคับเพื่อให้เป็นประโยชน์แก่สุขภาพของผู้ป่วย ซึ่งพบว่าผู้ป่วยมีความจำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างละเอียดจึงทำการรับผู้ป่วยไว้ดูอาการ ซึ่งล่าสุดอาการผู้ป่วยตามที่ทางโรงพยาบาลได้ทำการแจ้งมาคือ ผู้ป่วยไม่สามารถหายใจด้วยตัวเองได้แล้ว 
สิ่งเหล่านี้บ่งบอกถึงปัญหาเชิงระบบที่ควรได้รับการแก้ไข ควรได้รับการแก้ไขตั้งแต่... 
1.การคิดไปว่าถ้าผู้ป่วยจิตเวชที่เดินเร่ร่อนใช้ชีวิตอยู่ข้างถนนไม่ได้รบกวนทำร้ายใครก็ให้เขาอยู่ที่ข้างถนนอย่างนั้น แต่ข้อเท็จจริงพบว่าชีวิตของผู้ป่วยจิตเวชจะแย่ลงเรื่อยๆทั้งทางกาย ทางจิต สุขภาพร่างกาย เหมือนกับกรณีเคสนี้ 
2.ระบบทางการแพทย์ที่ควรจะมีการคำนึงถึงบริบทด้านอื่นๆของผู้ป่วยเพื่อนำไปสู่การรักษาที่มีคุณภาพได้อย่างแท้จริง เช่น ตัวอย่างผู้ป่วยรายนี้ที่ควรได้รับการประเมินในส่วนของอาการทางจิตบวกกับบริบทที่ต้องอยู่ข้างถนนซึ่งไม่อยู่ในสภาพดูแลตัวเองได้จากสภาพทางจิตที่ปรากฏชัดเพื่อกำหนดแนวทางการรักษาได้ถูกต้องมากขึ้น 
3.กลไกและระบบที่ถูกวางเอาไว้ตาม พ.ร.บ.สุขภาพจิตควรถูกปรับปรุงให้เกิดการทำงานได้จริง ปฏิบัติได้จริง มีประสิทธิภาพและความรวดเร็วเพื่อประโยชน์ต่อการรักษาผู้ป่วยจิตเวชเป็นสำคัญ 
เอาเข้าจริงปัญหายังมีอีกมากพอสมควรมากจนยังทำให้ชีวิตผู้ป่วยข้างถนนยังต้องอยู่ข้างถนนแทนที่จะเป็นอยู่บนเตียงผู้ป่วยของโรงพยาบาล

<< Back

Read : 14